Şirketler Hukuku Hakkında Bilgilendirme
Ticari şirketlerin kurulması, devredilmesi, birleşmesi, bölünmesi, tür değiştirmesi, sona ermesi ve tasfiyesi gibi konular, ticaret hukuku kapsamında yer alan şirketler hukuku alanında değerlendirilir. Bu alan; şirketlerin kuruluş yapısı, ortaklık ilişkileri, sermaye düzeni, yönetimi, temsili ve sona erme süreçleri gibi birçok hukuki konuyu kapsar.
Türkiye’de şirketlere ilişkin temel düzenlemeler Türk Ticaret Kanunu ve ilgili diğer mevzuatta yer almaktadır. Şirketler hukukuna ilişkin kurallar, zaman içinde yapılan kanuni değişikliklerle güncellenmiştir.
Kanunda öngörülen şirket türleri çerçevesinde uygulamada anonim şirket, limited şirket, kolektif şirket, komandit şirket ve kooperatif gibi yapılanmalar yer alır. Adi şirket ise Türk Borçlar Kanunu kapsamında değerlendirilir. Şirket türlerinin kuruluşu, işleyişi ve sona ermesi, tabi oldukları mevzuata göre farklı hukuki sonuçlar doğurur.
Türk Ticaret Kanunu kapsamında düzenlenen şirketler, ilgili şartların gerçekleşmesi ve ticaret siciline tescil ile birlikte hukuki statü kazanır. Şirketin türüne göre ortakların hak ve yükümlülükleri, yönetim yapısı, temsil yetkisi, sermaye ilişkisi ve sorumluluk rejimi farklılık gösterebilir.
Şirketler hukukuna ilişkin incelemelerde özellikle şu başlıklar önem taşır:
- şirket kuruluş işlemleri
- esas sözleşme veya şirket sözleşmesi hükümleri
- ortaklık yapısı ve pay devri işlemleri
- yönetim ve temsil yetkileri
- genel kurul ve ortaklar kurulu kararları
- birleşme, bölünme ve tür değiştirme işlemleri
- tasfiye ve sona erme süreçleri
- şirketten kaynaklanan ticari uyuşmazlıklar
Ticari faaliyetlerin gelişmesiyle birlikte şirketler bakımından sözleşmesel, yönetsel ve mali nitelikte çeşitli hukuki uyuşmazlıklar gündeme gelebilmektedir. Bu nedenle şirket yapısının, ticari belgelerin, kararların ve işlemlerin somut olayın özelliklerine göre ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
Şirketler hukukuna ilişkin uyuşmazlıklarda görevli ve yetkili mahkeme, uyuşmazlığın niteliğine göre belirlenir. Ticari dava niteliği taşıyan birçok uyuşmazlık bakımından Asliye Ticaret Mahkemeleri görevli olabilmektedir.
Bu sayfada yer alan açıklamalar genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Şirketler hukukuna ilişkin her işlem ve uyuşmazlık; şirket türü, sözleşme yapısı, ticari kayıtlar ve somut olayın özelliklerine göre ayrıca incelenmelidir.
Şirketler ve Ticaret Hukuku — Yasal Çerçeve, Görevli Mahkeme ve Hak Arama Rehberi
Antalya Barosu (Sicil No: 6281) üyesi Avukat Enes Nergiz kuruculuğundaki Av. Enes Nergiz Hukuk ve Danışmanlık Bürosu; Alanya, Antalya, Manavgat, Kemer, Gazipaşa ve Türkiye genelinde Şirketler ve Ticaret Hukuku kapsamındaki dava, icra, tahkim ve danışmanlık süreçlerini 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK m. 124–644) ve 4875 s. Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu ile güncel Yargıtay, Danıştay ve Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları ışığında yürütmektedir.
Görevli ve Yetkili Merciler: Asliye Ticaret Mahkemesi (Bulunmayan yerlerde Asliye Ticaret sıfatıyla Asliye Hukuk Mahkemesi).
Şirketler ve Ticaret Hukuku Kapsamında Temel Davalar, Kanuni Dayanak ve Kritik Süreler Tablosu
| Dava / Hukuki İşlem Türü | Yasal Dayanak | Görevli Mahkeme / Kurum | Kritik Süre ve Usul Kuralı |
|---|---|---|---|
| Anonim ve Limited Şirket Kuruluşu, Esas Sözleşme ve Yabancı Yatırımcı Şube Açılışı | 6102 s. TTK m. 335, 573 & 4875 s. Kanun | Ticaret Sicili Müdürlüğü / MERSİS | Yabancı ortaklı şirket kuruluşu, çalışma izni uyumu ve pay sahipleri sözleşmesi (SHA) |
| Genel Kurul Kararlarının İptali ve Butlanın Tespiti Davaları | 6102 s. TTK m. 445 – 451 & m. 622 | Asliye Ticaret Mahkemesi | Karar tarihinden itibaren 3 aylık hak düşürücü süre içinde şirket merkezinde açılır |
| Haklı Sebeple Fesih, Ortaklıktan Çıkarma ve Çıkma Davaları | 6102 s. TTK m. 531, m. 636, m. 638 – 640 | Asliye Ticaret Mahkemesi | Şirket organlarının kilitlenmesi veya azınlık haklarının ihlalinde alternatif çözüm ve ayrılma akçesi |
| Yönetim Kurulu Üyeleri ve Müdürlerin Hukuki Sorumluluk Davası | 6102 s. TTK m. 553 – 561 | Asliye Ticaret Mahkemesi | Zararın ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren 2 yıl, her halde 5 yıl |
| Ticari Sözleşmeler ve Konkordato / Yeniden Yapılandırma | 6102 s. TTK & 2004 s. İİK m. 285 – 309 | Asliye Ticaret Mahkemesi | Ticari alacak ve tazminat davalarında dava öncesi zorunlu ticari arabuluculuk (TTK m. 5/A) |
Sıkça Sorulan Sorular (Şirketler ve Ticaret Hukuku)
Yabancı uyruklu kişiler Türkiye’de tek ortaklı şirket kurabilir mi?
Evet. 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu ve 6102 sayılı TTK uyarınca yabancı gerçek ve tüzel kişiler, Türk vatandaşlarıyla eşit haklara sahip olarak Türkiye’de %100 yabancı sermayeli tek ortaklı Limited Şirket (LS) veya Anonim Şirket (AŞ) kurabilir.
Limited şirkette hisse devri nasıl geçerli olur?
TTK m. 595 uyarınca limited şirket esas sermaye payının devri; yazılı pay devri sözleşmesinin imzalarının noterce onaylanması, esas sözleşmede aksi öngörülmemişse ortaklar genel kurulunun onayı ve ticaret siciline tescil ile hüküm doğurur.
iki ortaklı (%50-%50) şirkette anlaşmazlık ve kilitlenme (deadlock) çıkarsa ne yapılır?
Şirket genel kurulunun toplanamaması, karar alınamaması veya ortağın şirket kaynaklarını kötüye kullanması halinde TTK m. 636/3 (anonim şirketlerde m. 531) uyarınca Asliye Ticaret Mahkemesinde haklı sebeple fesih veya davacı ortağa payının gerçek değerinin ödenerek şirketten çıkarılmasına karar verilmesi talep edilebilir.
Ticari davalarda arabuluculuk ne kadar sürer?
TTK m. 5/A uyarınca konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında dava açmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır; süreç görevlendirmeden itibaren 6 hafta (zorunlu hallerde +2 hafta) içinde tamamlanır.
İlgili Hukuki Rehberlerimiz ve Makalelerimiz
- Alanya, Mahmutlar, Manavgat ve Antalya Kapsamlı Hukuk Rehberi
- Türkiye’de Vize İhlali, Sınır Dışı (Deport) ve Giriş Yasağı Rehberi
- Müteahhidin Sorumlulukları, Ayıplı İnşaat ve Yargıtay Kararları
- Tapu İptal ve Tescil Davası Nedir? Şartları ve Görevli Mahkeme
- Kiracı Tahliyesi İçin İhtarname Şartları ve Tahliye Süreci
- Marka Tescili ve Fikri Mülkiyet Hakları Başvuru Süreci
- Tüm Hukuki Makaleleri İnceleyin →
Yabancılar Alanya'da tek ortaklı şirket kurabilir mi?
Evet. 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu ve 6102 sayılı TTK uyarınca yabancı gerçek ve tüzel kişiler, Türk vatandaşları ile eşit haklara sahip olarak Alanya'da tek ortaklı limited veya anonim şirket kurabilir.
Merkez Ofis: Hacet Mah., Adliye Cad., Göret Apt., No: 13, Kat: 3, Daire: 5, 07400 Alanya / Antalya (Alanya Adliyesi Karşısı) • Tel / WhatsApp: +90 553 417 23 13
Yasal Uyarı: İşbu içerik Türkiye Barolar Birliği meslek kurallarına uygun olarak yalnızca genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut olaylara ilişkin hukuki mütalaa yerine geçmez.
