Yabancı Mahkeme Boşanma, Velayet ve Nafaka Kararlarının Türkiye’de Tanıma ve Tenfizi (MÖHUK m. 50–59)

Anasayfa / Makalelerimiz / Yabancı Mahkeme Boşanma, Velayet ve Nafaka Kararlarının Türkiye’de Tanıma ve Tenfizi (MÖHUK m. 50–59)

Yabancı Mahkeme Boşanma, Velayet ve Nafaka Kararlarının Türkiye’de Tanıma ve Tenfizi (MÖHUK m. 50–59)

Yabancı Mahkeme Boşanma, Velayet ve Nafaka Kararlarının Türkiye’de Tanıma ve Tenfizi (MÖHUK m. 50–59)

Almanya, İngiltere, Rusya, Ukrayna, Hollanda, Belçika, Fransa, Avusturya, İsviçre, Norveç, Danimarka, İsveç veya ABD gibi yabancı bir ülke mahkemesinde ya da yetkili idari makamında boşanmış olan Türk vatandaşları veya yabancı uyruklu kişilerin bu kararları, Türkiye’de kendiliğinden hukuki sonuç doğurmaz. Yabancı mahkeme ilamının Türkiye’de kesin hüküm veya kesin delil kuvveti kazanabilmesi ve icra edilebilmesi için 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (MÖHUK m. 50–59) uyarınca Türk Aile Mahkemelerinde Tanıma veya Tenfiz Davası açılması (ya da yalnızca boşanma hükmü yönünden şartları varsa 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m. 27/A kapsamında idari tescil yapılması) zorunludur.

Antalya Barosu (Sicil No: 6281) üyesi Avukat Enes Nergiz kuruculuğundaki Av. Enes Nergiz Hukuk ve Danışmanlık Bürosu; yurt dışında yaşayan Türk vatandaşları ve yabancı müvekkiller adına Türkiye’ye gelmelerine gerek kalmaksızın tanıma, tenfiz, nüfus tescili ve Türkiye’deki taşınmazlara ilişkin mal paylaşımı davalarını yürütmektedir.

1. Tanıma Davası ile Tenfiz Davası Arasındaki Hukuki Fark Nedir?

  • Tanıma (MÖHUK m. 58): Yabancı mahkeme kararının sadece tespit edici (yenilik doğurucu) hükmünün Türkiye’de kesin hüküm olarak kabul edilmesini sağlar. Örneğin yalnızca boşanma kararının nüfus kütüğüne işlenmesi için "Tanıma" yeterlidir; tanımada karşılıklılık (mütekabiliyet) şartı aranmaz.
  • Tenfiz (MÖHUK m. 50–57): Yabancı mahkeme kararının Türkiye’de cebri icra organları eliyle zorla yerine getirilmesini gerektiren hükümler (çocuğun velayeti, kişisel ilişki tesisi, iştirak ve yoksulluk nafakası, maddi-manevi tazminat, yargılama giderleri) için "Tenfiz" kararı alınması zorunludur.

2. Tanıma, Tenfiz ve Nüfus Müdürlüğü İdari Tescil Karşılaştırma Tablosu

Hukuki Yol / İşlem Kapsadığı Karar Türleri Görevli ve Yetkili Merci Temel Şartlar ve Usul
Nüfus Müdürlüğü İdari Tescil (5490 s. Kanun m. 27/A) Yalnızca Boşanma, Evliliğin Butlanı veya İptali (Velayet/Nafaka kapsamaz) Dış Temsilcilikler (Konsolosluk) veya İl Nüfus Müdürlükleri Her iki eşin (veya vekillerinin) birlikte başvurusu şarttır; eski eş başvuruya katılmazsa dava açılması zorunludur
Mahkemede Tanıma Davası (MÖHUK m. 58) Tek taraflı başvuruda Boşanma ve Tespit Kararları Aile Mahkemesi (Türkiye'de yerleşim yeri yoksa Ankara, İstanbul veya İzmir) Kesinleşmiş ve Apostil şerhli yabancı mahkeme ilamı; karşılıklılık şartı aranmaz
Mahkemede Tenfiz Davası (MÖHUK m. 50–57) Velayet, Çocukla Kişisel İlişki, Nafaka, Tazminat ve Alacak İlamları Aile Mahkemesi / Asliye Hukuk Mahkemesi Kesinleşme şerhi, Apostil, savunma hakkına riayet edilmiş olması ve Türk kamu düzenine uygunluk
Türkiye’deki Taşınmazların Mal Paylaşımı (MÖHUK m. 15 & 43) Türkiye'de bulunan ev, arsa ve taşınmazlar üzerindeki katılma/değer artış payı Taşınmazın Bulunduğu Yer Türk Aile Mahkemesi Taşınmazların ayni haklarına ilişkin Türk mahkemelerinin münhasır yetkisi ve ihtiyati tedbir

3. Tanıma ve Tenfiz Davası İçin Gerekli Belgeler (MÖHUK m. 53)

  1. Yabancı Mahkeme İlamının Aslı veya Onaylı Örneği: Kararı veren mahkemece onaylanmış ıslak imzalı/mühürlü karar aslı.
  2. Kesinleşme Şerhi: Kararın verildiği ülke kanunlarına göre kesinleştiğini gösteren resmi şerh veya belge.
  3. Apostil Şerhi (Apostille): 1961 Lahey Sözleşmesine taraf ülkelerde yetkili makamca ilam ve kesinleşme şerhi üzerine vurulan Apostil tasdiki (taraf olmayan ülkelerde Türk Konsolosluğu tasdiki).
  4. Yeminli Tercüme ve Noter/Konsolosluk Onayı: İlamın, kesinleşme şerhinin ve Apostilin tamamının Türkçe tercümesi ve noter/konsolosluk tasdiki.
  5. Fotoğraflı Özel Boşanma/Tanıma-Tenfiz Vekaletnamesi: Türk Konsolosluğunda veya Apostilli yabancı noterde düzenlenen avukatlık vekaletnamesi.

Sıkça Sorulan Sorular (Tanıma ve Tenfiz Hukuku)

Eski eşim Nüfus Müdürlüğüne başvuruya gelmezse veya adresi bilinmiyorsa nasıl boşanma tescili yapılır?

5490 sayılı Kanun m. 27/A kapsamındaki idari tescil yolunda her iki tarafın başvurusu şart olduğundan, eski eşin işbirliği yapmaması halinde Türk Aile Mahkemesinde tek taraflı olarak Tanıma ve Tenfiz Davası açılır. Her iki taraf da avukatla temsil edilirse dava birkaç hafta içinde, karşı taraf yurt dışında ise uluslararası tebligat süreciyle sonuçlandırılır.

Yabancı mahkemenin verdiği velayet ve nafaka kararı Nüfus Müdürlüğünde tescil edilebilir mi?

Hayır. Nüfus Müdürlükleri yalnızca "boşanma" statüsünü tescil edebilir. Çocuğun velayeti, kişisel ilişki düzenlemesi ve nafaka hükümlerinin Türkiye’de icra edilebilmesi için mutlaka Aile Mahkemesinde Tenfiz Davası açılması gerekir.

Yurt dışında boşanan eşlerin Türkiye’deki ev ve arsaları nasıl paylaşılır?

Yabancı mahkeme boşanma kararının Türkiye’de tanınmasının ardından, Alanya, Antalya veya Türkiye’nin herhangi bir ilinde bulunan taşınmazlar için Türk Aile Mahkemesinde mal rejiminin tasfiyesi (katılma alacağı / değer artış payı) davası açılır ve taşınmaz kaydına ihtiyati tedbir konulur.

Tanıma ve tenfiz davasında Türk mahkemesi boşanma sebeplerini yeniden yargılar mı?

Hayır. MÖHUK m. 54 uyarınca Türk hakimi "esasa ilişkin inceleme yasağı (révision au fond yasağı)" gereğince yabancı mahkemenin delilleri nasıl takdir ettiğini veya boşanmada kimin kusurlu olduğunu yeniden incelemez; yalnızca MÖHUK m. 54’teki usuli şartları ve Türk kamu düzenine açık aykırılık bulunup bulunmadığını denetler.

İlgili Hukuki Rehberlerimiz:

Hakkımızda
Hukuk, bireylerin ve kurumların hayatında giderek daha fazla önem taşıyan bir alandır. Hukuki süreçlerin açık, anlaşılır ve doğru şekilde ele alınması, sağlıklı bir değerlendirme yapılabilmesi bakımından önemlidir. Avukat Enes Nergiz, Antalya’da avukatlık faaliyeti yürütmektedir. Çalışmalarını hukuki uyuşmazlığın niteliğine, ilgili mevzuata ve somut olayın özelliklerine göre sürdürmektedir. İngilizce ve Rusça dillerinde iletişim kurulabilmektedir.
İletişim Bilgileri
Adres : Hacet Mahallesi Adliye Caddesi Göret Apartman D:13 Kat:3 No:5 Alanya/Antalya

Telefon : +90 553 417 23 13
E-Posta : [email protected]